سارا: اینجا لانه خرگوش

سارا :میدونم که خیلی منتظر بودیم که دوباره بیایم بگیم اینجا لانه خرگوشه .

ضیا :این قسمت پانزدهم از این پادکسته . سارا : واستا واستا قبل از اینکه بریم سراغ موضوع این هفته پادکست میخوای یه کوچولو راجع به این چند هفته ای نبودنمون و اتفاقاتی که واسه لانه خرگوش افتاده رو بگی. ضیا : اوهوم بزارید بگیم. من و سارا یه کارهایی توی لانه خرگوش انجام دادیم که احتمالاً هم دارید می بینید . Redesign کردیم لوگوی لانه خرگوش رو به یه دلایلی که حالا من میدونم که خیلی هاتون لوگوی قبلی رو خیلی دوست داشتید، خیلی وقت‌ها هم بهمون می‌گفتید در موردش اما نیاز داشتیم Redesign کنیم که بتونیم لانه خرگوش رو بزرگ کنیم و کار رو ببریم جلوتر و اینکه هم توی یوتیوب و هم توی اینستاگرام ، آره صفحه اینستاگرام لانه خرگوش هم راه اندازی شده. چی هست دیگه در موردش ،در مورد اینستاگرام‌سارا! سارا : بله دقیقا، ما صفحه اینستاگرام لانه خرگوش رو هم راه انداختیم که علاوه بر این که قسمت‌های مختلف لانه خرگوش رو اونجا میزاریم یه سری پست های خیلی جالب و جذاب هم براتون اونجا آماده کردیم پس خیلی خیلی خوشحال میشیم که همون جور که تا الان ما را حمایت کردید از این به بعد هم اینطور باشه و ما رو توی اینستاگرام هم دنبال کنید.

ضیا : پس توی اینستاگرام هم قراره یه سری کارهای جالب براتون داشته باشیم در آینده، حتما دنبالش کنید سارا : خوب حالا بعد از این میرسیم به موضوع این قسمت از پادکست :کاروان آزادی قبل از این که پادکست رو شروع کنیم یه پیغام سریع از اسپانسرمون براتون داریم . هش بان یه مرکز تعمیرات دستگاه های ماینره . شما اگه ماینر باشید و دستگاه ماینرتون خراب بشه آسونترین راه برای تعمیرش کمک گرفتن از مجموعه هش بانه که گواهینامه بین المللی تعمیرات ماینر هم دارن . هرجای ایران که باشید میتونید از طریق سایت هش بان یعنی hashban.com سفارشتون رو آنلاین ثبت کنید و بعدش ماینرتون رو براشون بفرستید تا در کوتاه ترین زمان ممکن براتون تعمیرش کنن . در ضمن میتونید به صورت آنلاین هم مراحل تعمیر دستگاه رو هم پیگیری کنید و ببینید دستگاهتون تو چه مرحلیه . بعد از تعمیر دستگاه وقتی که اون رو تحویلش گرفتید هم ، 7 روز مهلت تست دارید . برای استفاده از خدماتشون کافیه به وب سایتشون یه سر بزنید .hashban.com اچ ای اس اچ بی ای ان دات کام .

ضیا : توی فضای کریپتو زیاد در موردش صحبت نشده و نمی شه ، اما توی فضای بیت کوین خیلی بحث‌های داغ جنب و جوش زیادی در موردش میده. آره درسته . یه کوچولو اشاره کنم که ما یه تمایز بین کریپتو و بیت کوین قائل می‌شیم معمولاً چون عمدتا فضای آلت کوین ها ، آی سی او ،دیفای ، ان اف تی، متاورس و چیزهایی که در آینده هم میان که الان نمیدونیم اسماشون چیه در مقایسه با اینا ما توی بیت کوین ارزش‌های متفاوت و به دید خودمون مهمتری رو در عمل توی بیت کوین دنبال می‌کنیم . توی فضای بیت کوین ما به عدم تمرکز، ضد سانسور بودن، عدم مداخله ،تغییرناپذیری و چنین ارزشهایی بسیار بسیار اهمیت می دهیم ،اسمی هم براشون نداریم ولی من خودم بهشون میگم Core values یعنی اصول و ارزش‌های بنیادی .

خیلی از بیت کوینرها ابزارهایی رو می‌سازند که هیچ سرمایه‌گذاری ،شرکتی حاضر نیست توشون سرمایه‌گذاری کنه. خیلی هاشون کارهایی می‌کنن که ممکنه براشو ن دردسر بشه حتی و خیلی وقتا هم شده . اغلب فعالیت‌هاشون آزاد و غیرانتفاعی هست ، یعنی خبری از ادعاهای رنگارنگ و کلمات قلمبه سلمبه مارکتینگی نیست چون با اینا معمولا توکن می فروشند به مردم ولی توی فضای بیت کوین کسی توکن نمی سازه که مردم بفروشه . توجهی که تو این موضوع فضای بیت‌کوین دریافت کرده‌ هم دنباله روی همین نگرشی است که جامعه بیت کوین داره . توی کانادا چند هفته ای است که اعتراضاتی شروع شده به عنوان Freedom Convoy یا همون کاروان آزادی .

تعداد بسیار زیادی شاید در حد هزاران راننده کامیون ،کامیوناشون را برداشتن و بردن توی پایتخت کانادا توی مرکز شهر پارک کردن و مسیرها رو بستن، حتی یه سری پل‌های ارتباطی و مهم از لحاظ تجاری بین کانادا و آمریکا هم با کامیوناشون بستن . اعتراضاتشون هم در ابتدا به محدودیت‌های اعمال شده مرتبط به اجبار واکسن و محدودیت‌های اجباری مرتبط به پاندمی کویید و کرونا ایناست . اما الان به مسائل سیاسی اقتصادی هم بسط پیدا کرده و به جز درخواستشون به رفع محدودیت های مرتبط به کرونا و واکسن ، الان مسائل سیاسی مرتبط با نخست وزیر کانادا جاستین ترودو و موضوع اقتصادی مرتبط به تورم توی کانادا هم از جمله اهداف این اعتراض‌ها شده .

سارا : ولی خوب از اونجایی که لانه خرگوش در مورد اخبار سیاسی دنیا نیست و در مورد بیت کوینه احتمالاً این ماجرا یه ربطی به بیت کوین داره دیگه، نه! معترضین الان چند هفته است که مشغول اعتراض هستن و کمپینشون برای اعتراضات نیاز به حمایت مالی برای ادامه به این اعتراضات داره که خرج مثلاً سوخت و غذا و هزینه‌های دیگشون بشه. مثل همیشه مردم حامی این معترضین یه کمپین اینترنتی روی وب‌سایت GoFundMe راه اندازی کردن و چندین میلیون دلار پول برای حمایت از این اعتراضات جمع‌آوری شد. اما اون پول‌ها به درخواست دولت کانادا بلوکه شد و بعد بعضی از پول ها هم حتی مصادره شدن . مجدداً حامیان اعتراضات یه کمپین حمایت های مالی راه انداختن اما این سری توی پلتفرم دیگه با اسمGIftSendGo .

می تونید حدس بزنید مجدد چه اتفاقی افتاد. بله پول‌ها بلوکه شد .صرفنظر از اینکه موضوع تظاهرات چی باشه این مسئله مربوط به آزادی بیان و حقوق افراده که آزادانه بتونن پول انتقال بدن و این خودش بخشی از آزادی بیان اوناست ،اما دولت اومده و کمپینهای کمک‌های مالی افراد رو چند بار بسته و پولها رو حتی مصادره کرده. افرادی که کمک مالی فرستادن رو شناسایی کرده و احتمالاً هم تحت پیگرد قانونی قرار بده و مجرم تشخیصشون بده .حساب‌های بانکی معترضین رو هم بسته و هرجایی که بوده و تونسته سعی کرده ببنده . احتمال اینکه همچنین موضوعی در آینده براتون اتفاق بیفته رو تصور کنید. مثلاً حساب‌های بانکیتون بسته بشه و نتونی پول انتقال بدید یا که حتی مخارج روز مرتون رو پرداخت کنید . پولهاتون مصادره بشه .

ضیا : یا این که حتی شاید اینرنتون رو قطع کنن و دسترسیتون رو به دیگران و بقیه دنیا از دست بدید . البته برای این یکیش خیلی نیاز به قوه تخیل و تصور نداریم . اما آره کانادا رو داشتیم میگفتیم .حسابشون را بستن دیگه هر جوری که تصور کنید توانایی تعاملات مالی این افراد و کمک‌های مالیشون رو قلع و قمع کردن . اما اینجاست که بیت کوین وارد می‌شود . توی Community بیت کوین چندتا بیت کوینر نسبتا شناخته شده یک کمپین راه انداختن و از Community بیت کوین ۱۵ بیت کوین برای حمایت مالی این تظاهرات جمع شد و اینجا دیگه دولت نمی‌تونست جلوی بیت کوین ها رو بگیره یا مصادرشون کنه . سازندگان این کمپین مبالغ رو توی پاکت‌هایی گذاشتن به شکل بسته های ۸ هزار دلاری که عدد نسبتا قابل توجهی هم هست همراه با راهنمای استفاده از بیت کوین و اینها بین مردم پخش کردن و ویدئوهای زیادی هم از پخش شدن بیت کوین بین معترضین بیرون اومده. توی یکی از این ویدیوها یکی از این کامیون دارای معترض داشته به صورت زنده ویدیو پخش می کرده و روی یوتیوب صحبت می‌کرده که اون پشت میبینیم یه آدم میاد نزدیک شیشه کامیونش میشه و یه بسته بهش تحویل میده . تو صحبت های اون کامیون دار حرف های جالبی رو شنیدیم . اشاره هایی میکنه به اینکه من اطلاع نداشتم که بیت کوین چیه یا همچین قدرتی داره یا که یه جای دیگه ویدیوش هم خیلی اشاره باحالی می کنه ، میگه که خیلی جالبه که جامعه علاقمندان به بیت کوین آدم‌هایی هستند که عاشق آزادی هستن و از اون شخص و از اون اشخاص حمایت می‌کنن.

سارا : یه بحث هایی هم بوده که این کمپین بیت کوینی رو این افراد خوب اجرا نکردن و می‌تونستن بهتر انجامش بدن . مثلا خیلی شفاف عمل کردن و آدرس‌های بیت کوینشون رو به شکل علنی به دنیا اعلام کردن و این باعث شده که دولت کانادا واکنش نشون بده و دستور بده که اگه این بیت کوین ها تویexchange واریز شدن مصادره بشن. البته بیت کوینی که به کامیون دارای معترض رسیده مشخصا قابلیت خرج کردن داره ولی نباید اون رو به exchange هایی که تحت دستورات دولت هستن واریز کنن چون ممکنه اون exchange تحت دستور دولت بیت کوین اون فرد رو موقعی که تو exchange وارد میشه مصادره کنه و نتونه اون مقدار رو بفروشه ، اما افراد همیشه میتونن به شکل P2P یا همون شخص به شخص اون مبلغ رو نقد یا استفاده کنن . یا که اصلا خود بیت کوین رو برای دریافت خدمات یا تهیه کالا استفادش کنن یا که حتی اون مبلغ رو میتونن اول میکس کنن که تاریخچه انتقال اون کوین ها رو از بین ببره و بعد با رعایت اصول برای حفظ Privacy اونو نقد کنه.

بیت کوین در مقابل سانسور شدن دسترسی مالی مقاومه، اینکه شما توئیتی بزنی و یا اعتراضی کنی و حق آزادی بیانت رو به کار بگیری نباید باعث چنین عواقبی بشه و اگ باعث چنین عواقبی همیشه یعنی یعنی بیت کوین به شدت نیازه برای جامعه که جلوی این سرکوب ها رو بگیره . اما بیت کوین در عمل چه مقدار مقاوم به سانسوره ؟

این موضوع ریشه در عدم تمرکز بیت کوین داره .خاصیت ضد سانسوری بیت کوین به دلیل غیرمتمرکز بودنش به وجود اومده. اگه کسی قدرت داشته باشه بیت کوین رو کنترل کنه اون موقع قدرت سانسور کردن رو هم بدست میاره و ازش استفاده میکنه .ما بیت کوینرها عدم تمرکز بیت کوین خیلی برامون مهمه و همیشه ترجیح دادیم که شبکه بیت کوین طوری رشد کنه که افراد بتونن ندهاشون رو اجرا کنن و با ندهاشون شبکه را Verify کنن تا ارزش هایی مثل ضد سانسور بودن و ضد سانسور موندن رو توی شبکه بیت کوین داشته باشیم.

ضیا : مسئله سانسور یه موضوع مهمه و همه افراد هم جایگاه مهمی دارن که در موردش نظر بدن ،چون یه مسئله‌ای که به همه افراد تحمیل میشه ، البته به جز خود اون سانسور کننده که معمولا اینجا دولته. این مسئله یعنی مسئله سانسور حقوق و آزادی‌های همه افراد رو تحت تأثیر قرار می‌دهد. ببینید سانسور یه ابزاره که از قدرت میاد. این ابزار مثل هر قدرت دیگه ای تمایل به حداکثری شدن داره . مثل یه موریانه ای تصور کنید که به یه تخت چوب بسنده که نمیکنه، رشد میکنه گسترده تر میشه و کل یه خونه رو تلاش میکنه که ویران بکنه . سانسور اطلاعات آزادی بیان و صحبت ها و نوشته ها و رسانه باشه و چه سانسور دسترسی مالی و اقدام علیه تعاملات مالی افراد باشه. توی همه اینها ماهیتی کاملا در تضاد با ماهیت اطلاعات افراد و حقوق افراد داره .همانطور که اطلاعات ذاتاً تمایل به گسترش حداکثری دارن، سانسور تمایل به سرکوب و بازدارندگی حداکثری داره ،یعنی وقتی در جعبه سانسور باز میشه ممکنه که در ابتدا به هدف و به ادعای جلوگیری از یکسری اتفاقات و موضوعات منفی توی جامعه باشه اما نکته ‌اینکه به همین جا بسنده نمی کنه و محدود نمیشه ،یعنی هدف خیرخواهانه برای سانسور نباید تعریف کرد چرا که ذاتاً تمایل پیدا میکنه به اینکه از این هدف فراتر بره و همه چیزها را در بر بگیره. قدرت سانسور کردن رشد می کنه و توی جامعه باعث سرکوب و فساد میشه . بعضی ها ممکنه بگن که این قدرت رو میتونیم به یه آدم خیرخواه که بهش اعتماد داریم اما اون آدم خیرخواه بعد از به دست آوردن قدرت تغییر می کنه . ذات این قدرت اینکه افراد رو تغییر بده و اونا رو به یه سمتی ببره که اونوقت از ابزار سانسور استفاده حداکثری کنن و اونا رو به این سمت از قدرت سوق بده.

اینجا هم پول نوعی از اطلاعاته. اطلاعاتی بسیار فشرده و مهم، یعنی اطلاعات به شکل حرف زدن داریم، به شکل متن و مقاله داریم ،ویدیو و عکس و خیلی چیزای دیگه . پول هم یکی از این انواع مختلف اطلاعاته که فقط خیلی فشرده است و توسط اون میشه قیمت ها را فهمید ،ارزش گذاری انجام داد یا ارزش رو به دست آورد، حفظ کرد یا که حتی ارزشش رو انتقال داد . من اینو میدونم که شاید سانسور توی دنیای مالی کمتر ملموس باشه، یعنی خیلی ملموس نیست چون شاید خیلی از آدم ها یا بهش توجه نکردن یا که درگیرش نبود ولی در کل باید برای ما به خصوص خیلی بدیهی و واضح باشه. به اینکه این افراد در حال تظاهرات هستن فکر کنید و الان به یه چیزی مثل اینترنت فکر کنید . سانسور کننده ما شاید گسترش و انتشار اخبار ،ویدیوها ،آزادی بیان را برای خودش خطرناک میبینه و جلوی دسترسی به اینترنت رو بگیره، اما سانسور کننده مثل کانادا رویکردی مثل قطع دسترسی مالی رو سعی کرده پیش بگیره، چون رویکرد راحت تر و مناسب تری باشه براش. ماشین قدرت فرقی نمی‌کنه کجای دنیا باشه ،همیشه چرخش به یکشکل میچرخه و به روش های مختلفی هم که باشه سعی میکنه سرکوب و اعمال قدرتش رو بکنه . یه بحث دیگه هم که میخواستم بگم اینه که سانسور پذیری و سانسورناپذیری مسئله ابزار هاش نیست . این یه ویژگی اجتماعیه. به یک جامعه بر می‌گرده که نسبت به سانسور چقدر حساس باشند و جلوی سانسور رو بگیرن یا اگر جامعه ای باشه که می خواد جلوی سانسور را بگیره اون وقت هست که دنبال ابزاری می گرده که بتونه توانایی ضد سانسور شدن رو به دست بیاره ، یه ابزاری مثل بیت کوین.

برگردیم سر موضوع حمایت های مالی. آیا می‌شد این حمایت‌های مالی را به شکل غیر متمرکزی با بیت کوین یا چیز دیگه انجامش داد؟

سارا: همین خودش یه روش غیرمتمرکز خوبی بود ولی ما برای حمایت مالی از کسی یه محدودیت‌هایی توی دنیای واقعی داریم که دنیای دیجیتالی نمیتونه رفع کنه . این حمایت مالی یک تعامل بین انسانیه . وقتی کسی را می‌خوایم حمایت مالی کنیم باید به اون شخص پول بدیم که این البته راحته و کافی به آدرسش مستقیم بیت کوین بفرستیم اما وقتی یه جامعه ای رو می خوایم بهشون پول بدیم اونوقت اینجا نیاز میشه یه نماینده داشته باشن که خودش میدونه کدوم افراد باید تو جامعه ازشون حمایت بشه و البته اون فرد هم معتمد باشه. آره این بخش ماجرا اجتماعیه و روشی برای حذف این نماینده وجود نداره. میشه که پول‌ها را به اون نماینده نداد و فقط ازش درخواست کرد یا افرادی که شایسته این هستند که پول از حمایت مالی دریافت کنن رو معرفی بکنه و این راهکار ایده‌آلیه و بهترم هست پولها در دست یک شخص نیست و کمتر نیاز به اعتماده. اما باز نیاز به مقداری اعتماد داره چون فرد داره معرفی میکنه که چه شخصی باید پول رو دریافت کنه ولی ابزارها میتونن غیرمتمرکز تر باشن تا حداکثر ملزومات چنین کاری ر فراهم کنن.

توی بیت کوین مثلا ابزارهای Open Source و قدرتمندی وجود داره برای انجام دادن این کار. مثلا استفاده از چیزی مثل BTC Pay Server برای راه اندازی صفحه پرداخت به شکل مستقل یا استفاده از Pinin برای ایجاد یک کانال ارتباطی کاملا خصوصی بین کسی که می خواد پرداخت کنه و کسی که میخواد دریافت کنه یا استفاده از CoinJoin برای میکس کردن و حفظ حریم خصوصی تاریخچه تراکنش‌های بیت کوین خودتون.

ضیا : به هرحال این یه تجربه و آزمایش جالب بود . توی فضای بیت کوین ما عادت کردیم که این اتفاقات رو در عمل ببینیم و در عمل آزمایشی باشن برای اینکه ببینیم بیت کوین واقعاً چقدر میتونه تو چنین شرایطی کاربردی باشه .مثلا یه اتفاق جالبی که توی دوران هم این کمپین افتاده بود ،این بود که سازندگان کمپین از کیف پول چند امضایی بیت کوینی باحالی به اسم Noun Chuck برای دریافت کمک‌های مالی مردم استفاده کرده بودند.

بعد از چند روز دادگاه عالی کانادا به ولت Noun Chuck ایمیل زد و به تیم این کیف پول دستور داد که تمام بیت کوین افراد مرتبط به کمک‌های مالی به تظاهرات کامیوندارا رو معلق و مصادره کنه. Noun Chuck هم این پاسخ رو داد که نرم افزار ما آزاد و Custodial Noun یعنی غیره حضانتیه و ما هیچ کدوم از دستورهایی که شما گفتید رو انجام نمی‌دیم چراکه کیف پول طوری طراحی شده که اصلاً کنترلی روی بیت کوین مردم ما نداریم که بخوایم مصادرشون کنیم .آخرش هم به دادگاه عالی کانادا گفتن که برید در مورد کلید خصوصی و نگهداری شخصی بیت کوین یاد بگیرید تا در آینده وقتی دلار کانادا ارزشش از بین رفت بتونید از بیت کوین و کیف پول ها استفاده کنید .خیلی برخورد تندی با دادگاه عالی کشورشون کردن و مسخرشون هم کردن.

تجربه این اتفاق یه سوالی رو تو ذهنم آورد اگر چیزی غیر از بیت کوین بود و مثلا چیزی بود که یه سازنده ای داشت و یا اینکه یه تیم یا یه شرکت مشخص کنترلش می کرد آیا اون چیزی میتونست در مقابل دستور دادگاه اینطوری مقاومت کنه!

توی این قسمت از پادکست از صحبت های سینا از کانال تلگرامی مدرسه بیت کوین و استمد از کانال تلگرامی زنجیره استفاده شده که توی یه جلسه صوتی دور هم قبلاً در موردشون صحبت کرده بودیم . لینک کانال های تلگرامیشون رو توی جزئیات پادکست قرار می دیم .

سارا: لانه‌ی خرگوش اول هر هفته منتشر می‌شه و می‌تونید از اسپاتیفای، انکر‌اف‌ام، کست‌باکس و پلتفرم‌های ‌استریمینگ دیگه اون رو دنبال کنید. علاوه بر اون، توی کانال تلگرام و یوتیوب ضیا صدر هم هر قسمت آپلود می‌شه. کافیه اسم لانه‌ی خرگوش رو به فارسی توی این پلتفرم‌ها سرچ کنید تا ما رو پیدا کنید. برای دسترسی مستقیم، همه‌ی پلتفرم‌های ما توی انکر قرار داره. فقط کافیه https://anchor.fm/RHJ رو تایپ کنید. صفحه‌ی پادکست ما رو فالو یا سابسکرایب کنید که از منتشر شدن قسمت‌های جدیدش مطلع بشین و بتونید اون رو دنبال کنید. اگه نظری یا پیشنهادی هم دارید می‌تونید با توییتر ضیا یا توی بخش‌های کامنت‌ پادکست با ما درمیون بذارید. فعلا تا هفته‌ی بعد و قسمت بعدی.